Komu służy wojna na Ukrainie?

Pytanie, kto zyskuje na trwaniu wojny na Ukrainie, prowadzi nie tylko ku politycznym beneficjentom konfliktu, lecz także ku coraz wyraźniej widocznym beneficjentom ekonomicznym - koncernom zbrojeniowym, producentom amunicji, handlarzom bronią i państwom budującym na wojnie nową architekturę. Krótko: beneficjenci wojny na Ukrainie to ci, którzy czerpią z jej przedłużania korzyści gospodarcze, finansowe, polityczne i strategiczne.

Wśród finansowych beneficjentów przedłużającej się wojny na Ukrainie są nie tylko producenci broni, ale także ich akcjonariusze, fundusze inwestycyjne i banki pompujące kapitał w rozbudowę europejskiego przemysłu zbrojeniowego. Francuski gigant bankowy BNP Paribas (jeden z największych banków w Europie), poinformował o dodatkowych miliardach euro przeznaczonych na sektor obronny, Deutsche Bank wszedł w programy kredytowe dla dostawców przemysłu obronnego, a do finansowania europejskiej rozbudowy wojskowej włączyły się także ING, Commerzbank i European Investment Bank. Co znamienne, w 2026 roku euforia zaczęła jednak ustępować chłodniejszej kalkulacji: rynek coraz wyraźniej dyskontuje już nie tylko polityczne deklaracje o dozbrajaniu Europy, ale również koszty finansowania, realne możliwości budżetowe państw i tempo, w jakim te spektakularne zamówienia da się rzeczywiście zrealizować.

Europa. Przemysł zbrojeniowy i nowa gospodarka strachu

Dla Europy wojna stała się trwałym uzasadnieniem skokowego wzrostu wydatków obronnych, nowych funduszy, zakupów i odbudowy przemysłu amunicyjnego. Na tym korzystają nie tylko firmy, ale też i państwa. Na trwanie wojny i na uruchomionym przez nią procesie dozbrajania zyskuje cała europejska branża obronna:  Saab (Szwecja), Leonardo (Włochy), Thales (Francja), BAE (Wielka Brytania) czy Systems, brytyjski gigant zbrojeniowy o globalnym zasięgu. Na przykład Saab w 2025 r. odnotował rekordowy napływ zamówień otwarcie wskazujący na rosnący popyt wynikający z pogarszającego się bezpieczeństwa. Zyskują więc nie tylko europejscy producenci amunicji, czołgów, radarów i samolotów, ale także akcjonariusze, fundusze inwestycyjne, podwykonawcy, firmy logistyczne oraz całe regiony przemysłowe, którym wojna przynosi nowe kontrakty, miejsca pracy i polityczne znaczenie.

Innym, nie mniej istotnym powodem wzrostu wydatków na zbrojenia w Europie jest twarda polityka administracji prezydenta USA Donalda Trumpa, który zagroził rewizją umów wynikających z przynależności do NATO – z rozwiązaniem tego paktu włącznie – jeśli państwa europejskie nie zaczną się zbroic i nadal będę liczyć na to, że to amerykańscy chłopcy będą ginąć za ich wolność.

Niemcy i Rheinmetall: wojna jako motor remilitaryzacji

Wojna na Ukrainie jest dla Niemiec pretekstem, ale i koniecznością historycznej zmiany modelu bezpieczeństwa i odbudowy znaczenia własnego przemysłu zbrojeniowego. Można powiedzieć, że Niemieckie firmy zbrojeniowe są przykładem beneficjenta ekonomicznego w Europie. Na czoło wybijają się dwa podmioty: pierwszy to firma technologiczna Hensoldt, specjalizująca się w zaawansowanej elektronice obronnej, w systemach sensorowych i optoelektronice, produkująca na radary antydronowe oraz środki wczesnego ostrzegania. Profituje ona z gwałtownego wzrostu popytu na uzbrojenie i systemy obronne, radary i sensory. Druga firma to Rheinmetall, wiodący niemiecki koncern zbrojeniowy i technologiczny z siedzibą w Düsseldorfie. Produkuje na potrzeby wojny systemy uzbrojenia, amunicję (np. pociski 155 mm) oraz pojazdy wojskowe (m.in. czołgi).

Od wybuchu wojny na Ukrainie Rheinmetall urósł do rangi symbolu nowej epoki: gwałtownego wzrostu zamówień, rozbudowy mocy produkcyjnych i politycznego przyzwolenia na to, by przemysł zbrojeniowy znów stał się jednym z filarów niemieckiej gospodarki. Rheinmetall zakończył rok 2025 sprzedażą na poziomie 9,9 mld euro, rekordowym portfelem zamówień na kwotę 63,8 mld euro i zapowiedzią dalszego wzrostu w 2026 r., przy czym sama spółka otwarcie wiąże ten skok z europejskim dozbrajaniem Ukrainy po rosyjskiej inwazji. W obliczu miliardowych kwot przelewanych z Berlina do Kijowa przeznaczanych na zakup broni oraz pogarszającej się sytuacji gospodarczej należy się zastanowić, jakie korzyści maja z tej wojny Niemcy? W obliczu rekordowych wpływów z podatków (ponad bilion euro) oraz potencjalnego zadłużenia w wysokości biliona euro, co raz to nowych pakietów pomocowych da Ukrainy – ostatnio znowu ponad 100 miliardów, których lwia część sfinansuje RFN, trzeba się zastanowić, co maja z tego Niemcy, zwykli obywatele RFN. Przy rekordowych wpływach z podatków i kredytach, rząd kanclerza Merza staje w obliczu co raz to nowych miliardowych dziur w budżecie! Okazało się, że zbrojeniówka już nie ciągnie gospodarki tak, jak sto lat temu.

Rosja: wojna jako narzędzie przebudowy państwa i społeczeństwa.

Najbardziej oczywistym beneficjentem trwania wojny jest Rosyjski aparat władzy. W sensie moralnym, cywilizacyjnym, czy wizerunkowym, wojna z Ukrainą to kompletna katastrofa. Tym bardziej, że z planowanych trzech dni na zajecie Kijowa zrobiło się już ponad cztery lata. Państwo, w którym 20% gospodarstw domowych nie posiada wewnętrznej toalety (!), przeszło na tory pełnej militaryzacji, zdławiło resztki opozycji, ograniczyło wolne media, podporządkowało gospodarkę celom wojennym i skonsolidowało władzę wokół Kremla. A wszystko przy narracji zagrożenia zewnętrznego, budzącej i podtrzymującej strach przed Zachodem, chaosem, zdradą wewnętrzną i upadkiem Rosji jako imperium. Równocześnie setki tysięcy młodych Rosjan opuściło ojczyznę w obawie przed zaciągiem. Inni, którzy tej możliwości nie mieli, uciekają przed listonoszem, albo siedzą w okopach, albo już zostali wysłani na wieczny spoczynek. Najciekawszym jest fakt, że już nawet Chińczycy tracą cierpliwość i naciskają na Moskwę, aby skończyła tę wojnę, bo jest ona potężnym hamulcem dla gospodarki w Eurazji.

Ukraina -Wewnętrzni beneficjenci wojny.

Bezsporną ofiarą rosyjskiej agresji jest Ukraina i ten fakt nie podlega dyskusji. Nie zmienia to jednak innej prawdy: każda długotrwała wojna rodzi także swoich wewnętrznych beneficjentów. W przypadku Ukrainy nie chodzi wyłącznie o producentów uzbrojenia czy dostawców sprzętu wojskowego, lecz również o osobistości aparatu państwowego, środowiska wojskowo-administracyjne oraz o oligarchów i elity polityczne, których znaczenie (i złoty interes...) rośnie wraz z przedłużaniem się stanu wojennego.

Najbardziej widocznym przykładem jest prezydent Wołodymyr Żeleński. Zgodnie z ukraińskim prawem i logiką funkcjonowania państwa w czasie wojny pozostaje on na stanowisku, ponieważ obowiązywanie stanu wojennego uniemożliwia przeprowadzenie wyborów. W efekcie administracja prezydenta Żeleńskiego i struktury wojskowe koncentrują w swoich rękach coraz większy zakres kompetencji, kontrolując obronność, mobilizację oraz podział strategicznych zasobów. Im dłużej trwa ta wojna, tym bardziej obecne elity umacniają swoją pozycję jako główni partnerzy Zachodu w zakresie pomocy militarnej i finansowej.

Równolegle wojna stworzyła system ogromnych przepływów pieniędzy. Pomoc międzynarodowa, zamówienia publiczne, kontrakty wojskowe i przyszłe projekty odbudowy oznaczają miliardy dolarów, których skala nie ma odpowiednika w czasie pokoju. Tam, gdzie pojawiają się tak wielkie środki, pojawia się również pokusa ich przejmowania. O problemie korupcji na Ukrainie mówi się dziś znacznie ciszej niż o sukcesach na froncie. Nie oznacza to jednak, że problem zniknął. Kolejne doniesienia dotyczą nieprzejrzystych zamówień publicznych, zawyżonych kontraktów oraz powiązań między biznesem a lokalnymi elitami politycznymi. Głośnym przykładem była tzw. „afera odeska”, w której ujawniono przypadki kierowania kontraktów na odbudowę infrastruktury – dróg, budynków czy umocnień – do firm powiązanych z lokalnymi urzędnikami i pośrednikami.

Podobne sprawy pokazują, że wojna, obok ogromnych kosztów ludzkich, tworzy także przestrzeń do czerpania prywatnych korzyści z publicznych pieniędzy.